است.1 متن اخيرالذكر ممكن است اندكي متأخر باشد، گرچه متن ايتاليايي آن درنظرم كاملاً قديمياست. كتاب 211 فصل مختصر دارد (دو فصل آن افتاده است).
بهترين بازها را از فاصلهٴ دوري از گرينلند ميآوردند. علاقه به داشتن اين پرندگان شاهانه، كه جز در آزادي و در زادگاهشان زاد و ولد نميكردند، چندان زياد بود كه ميتوان گفت آگاهي دربارهٴ منطقهٴ قطبي به خاطر نياز به آن بازها افزايش مييافت! (يادداشت مرا در بخش جغرافيا ببينيد).
شاهينهاي اسپانيايي معروف بودند و هنگامي كه رُوي گونزالس كلاويخو در سال 1403 با هيئتي نزد تيمور به سفارت فرستاده شد، قفسي از شاهينها در شمار هداياي شاهانه بود.
صحنههاي شكار با باز، همچنين شكار گوزن و خرگوش، به دام انداختن پرندگان به وسيلهٴ پرندهٴ دست آموز، جنگ خروس، جانوران نمايشي در نسخهٴ بسيار جالب 264 بادليان (معروفترين نسخهٴ مصور بادليان) نشان داده شده است كه شامل ((داستان اسكندر)) تأليف لامبر اهل تور (برآمدنش ظاهراً سال 1170) است؛ الكساندر دوبرنه (در ايالت نورماندي) كه به الكساندر پاريسي هم معروف است (برآمدنش پيش از 1184) آن راتكميل كرده است. متن به لهجهٴ پيكاردي است و به قلم كاتبي ناشناس در سال 1338 كتابت و به اهتمام ژان دوگريس (اهل بروژ؟) به صورت زيبايي تذهيب و نقاشي شده و در 18 آوريل 1344 به اتمام رسيده است. اين نسخه كه دراينجا ذكر شد، نمونه و شايد بهترين نمونه از نوع خودش است؛ نسخههاي ديگري (الزاماً نه از بازنامه يا شكارنامهها) ممكن است داراي تصويرهاي مشابهي باشند.
گرچه بازداري داراي منشأ شرقي است و هميشه در شرق محبوبيت فراواني داشته، متنهاي عربي و فارسي قديمي نسبتاً كمي2 دراين باره در دست داريم.3 بهاين چندتا ميتوان بازنامهٴ
1. Giuseppe Spezi: Due trattati (100p., Roma 1864). A. Ceruti : Trattato
di falconeria (Bologna 1870). F. Zambrini: Libro delle nature degli
uccelli fatto per lo re Danchi (ill., Bologna, 1874). G. Ferraro: Libro
del Gandolfo persiano delle medesine (de falconi (153 p., Scelta di
curiosita letterarie, no. 154, Bologna 1877). Harting (p. 155-60, 1831
2. ابن نديم حدود 10 اثر دربارهٴ بازداري در الفهرست ذكركرده است. همچنين دستنوشتههاي بسياري در كتابخانههاي همگاني و خصوصي خاور زمين و اروپا هست كه هنوز بررسي نشدهاند. با اين همه، چند كتاب بازداري تابه حال تصحيح و منتشر شدهاند: متنهاي بازداري قديمي منسوب به دو موٴلف ناشناس بهنامهاي موٴمن و غطريف (چاپ انتقادي بههمت H. Tjerneld) است.
رسالهٴ البَيزَرَة (بازداري)، نوشتهٴ بازدارِ العزيز بالله، خليفهٴ فاطمي (بهاهتمام محمد كُرد علي)؛ كتاب المصايد و المطارد، تأليف كشاجم، شاعر (درگذشته 350 يا 356)، (بهاهتمام اسعد طَلَس) و ... (نك دانشنامهٴ جهان اسلام، ج 1، ص 418 ـ 419). ــ و.
3. اطلاعات عرضه شده در مقدمه ج 2، ص 849 راجع به منشأ مصري بايد حذف شود. براي تاريخ قديم آن، نك
(Hans J. Epstein: The origin and earliest history of falconry (Isis 34,
497-509, 1pl., 1943
همان موٴلف يادداشت ديگري آماده ميكند، بهنام بازداري در اوايل سدههاي ميانه، كه بايد پس از جنگ تكميل شود.